Cuộc cách mạng tinh, gọn hệ thống chính trị đang được toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta triển khai đồng bộ và quyết liệt. Trong công cuộc cải cách ấy, Quân đội nhân dân (QĐND) là lực lượng luôn gương mẫu đi đầu, triển khai nghiêm túc và đạt nhiều kết quả quan trọng. Thế nhưng, bất chấp thực tế đó, các thế lực thù địch, phản động vẫn tìm mọi cách để bóp méo, xuyên tạc việc thực hiện cải cách tổ chức bộ máy trong Quân đội. Đáng lưu ý họ đồn đoán rằng, “nguồn ngân sách nhà nước đầu tư cho quân đội rất lớn”, vì thế phải “cải tổ mạnh mẽ hơn để giảm gánh nặng ngân sách”. Họ so sánh rồi cho rằng, trong khi các bộ, ngành, địa phương đang quyết liệt thực hiện cải cách, tinh giản bộ máy thì Bộ Quốc phòng vẫn đứng “ngoài cuộc”, “quên cải cách”… Đó là những luận điệu hết sức chủ quan, vô căn cứ và xuyên tạc sự thật.
Thực tế đã chứng minh, việc thực hiện sắp xếp lại, tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả” đã được Quân đội triển khai thực hiện từ nhiều năm qua. Đây là một quá trình quan trọng, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, tiết kiệm ngân sách và tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu của Quân đội. Quá trình này bao gồm việc cơ cấu lại tổ chức, biên chế, đổi mới phương thức bảo đảm và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, tăng cường nghiên cứu, ứng dụng công nghệ thông tin, tự động hóa vào các hoạt động quân sự, quốc phòng. Phát huy sức mạnh tổng hợp xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Luận điệu cho rằng, “nguồn ngân sách nhà nước đầu tư cho quân đội là rất lớn” chỉ là sự suy diễn, võ đoán, vô căn cứ. Bởi việc bảo đảm ngân sách cho quốc phòng được thực hiện theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, việc tăng cường khả năng ứng phó với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống là rất quan trọng, cho nên việc bảo đảm ngân sách cho quốc phòng luôn được Quốc hội, Chính phủ xem xét kỹ lưỡng, điều chỉnh phù hợp với tình hình nhiệm vụ.
Mặt khác, cần phải hiểu rằng, không phải chỉ vì “đầu tư cho quân đội là rất lớn” nên phải “cải tổ mạnh mẽ hơn…”. Việc tinh, gọn Quân đội không chỉ đơn thuần là để giảm ngân sách mà mục tiêu cao nhất được Đảng và Nhà nước ta xác định là nhằm nâng cao sức mạnh chiến đấu và hiệu quả hoạt động của Quân đội trong bối cảnh mới. Điều chỉnh lại cơ cấu tổ chức của Quân đội theo hướng “tinh, gọn, mạnh” sẽ giúp giảm bớt các khâu trung gian, tinh giản bộ máy, từ đó tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu, nâng cao tính hiệu quả và khả năng phối hợp, hiệp đồng giữa các đơn vị, từ đó tăng khả năng thích ứng với các tình huống phức tạp của Quân đội.
Tuy nhiên, cần phải thấy rằng, sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, xây dựng nền quốc phòng toàn dân là nhiệm vụ chiến lược, cơ bản, lâu dài, mang tính đặc thù sâu sắc. Do đó, không thể đánh đồng việc điều chỉnh cơ cấu tổ chức của các bộ, ngành với tinh, gọn bộ máy trong Quân đội. Mặt khác, hoạt động trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng có tính chất rất đặc thù, nên việc điều chỉnh tổ chức của Quân đội phải theo đề án riêng. Việc điều chỉnh tổ chức trong Quân đội vừa phù hợp yêu cầu chung, vừa phải phù hợp với đặc thù chức năng, nhiệm vụ.
Theo tinh thần đó, thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW; Nghị quyết số 05-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 230-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương và Kết luận của Thường vụ Quân ủy Trung ương về tổ chức QĐND Việt Nam giai đoạn 2021-2030 và những năm tiếp theo, thời gian qua, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng Việt Nam xác định cải cách là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, liên tục, gắn liền với quá trình xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Việc cải cách phải tập trung vào nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý, chỉ huy, điều hành; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ cán bộ, sĩ quan, nhân viên có trình độ, năng lực, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Mục tiêu hướng tới của cải cách là xây dựng một Quân đội “tinh, gọn, mạnh, hiện đại”. Trong đó, có việc giải thể, sáp nhập, thành lập mới và điều chỉnh tổ chức một số cơ quan, đơn vị từ cấp trực thuộc Bộ Quốc phòng đến cấp chiến dịch, chiến thuật có cơ cấu đồng bộ, hợp lý giữa các thành phần, lực lượng, không chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ, giảm đầu mối trung gian và đơn vị phục vụ bảo đảm.
Đến nay, Bộ Quốc phòng đã điều chỉnh gần 2.900 tổ chức. Trong đó, giảm 1 tổng cục, 2 quân đoàn, 37 cấp cục và tương đương, gần 300 cấp phòng. Đặc biệt, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp Bộ Quốc phòng đã quyết định giải thể Ban chỉ huy quân sự cấp huyện, thành phố, thị xã thuộc Bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh; thành lập các Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng trực thuộc Bộ chỉ huy quân sự tỉnh; thành lập các Ban chỉ huy phòng thủ khu vực thuộc Bộ chỉ huy quân sự tỉnh… Số các doanh nghiệp quốc phòng cũng giảm mạnh từ hơn 300 doanh nghiệp (trước năm 2000) nay theo đề án mà Bộ Quốc phòng báo cáo Chính phủ, chỉ còn 17 doanh nghiệp có 100% vốn nhà nước thuộc Bộ Quốc phòng…
Sự sắp xếp, điều chỉnh ấy đã giúp số lượng các đơn vị cấp trung, sư đoàn, và các đơn vị quân binh chủng hiện đại được tăng cường, đồng thời tinh giản các cơ quan, đơn vị trùng lặp về chức năng, nhiệm vụ. Trên thực tế Quân đội đã tinh giản đáng kể về biên chế. Giảm quân số không cần thiết, cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, sĩ quan, nhân viên, chiến sĩ theo hướng chuyên nghiệp hóa, nâng cao chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Quân đội cũng tập trung đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, sĩ quan, nhân viên chuyên môn kỹ thuật có trình độ cao, có khả năng làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại, đáp ứng yêu cầu tác chiến trong môi trường công nghệ cao. Chất lượng nguồn nhân lực phục vụ nhiệm vụ quân sự, quốc phòng được nâng lên. Công tác bảo đảm hậu cần – kỹ thuật tiếp tục được đổi mới, xây dựng ngành hậu cần, kỹ thuật theo hướng tinh, gọn, mạnh, đáp ứng yêu cầu bảo đảm cho các nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu và huấn luyện. Quân đội cũng đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, nghiên cứu, làm chủ công nghệ chế tạo, sản xuất vũ khí, trang bị kỹ thuật, từng bước hiện đại hóa. Công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội được đổi mới, tăng cường. Vai trò lãnh đạo của Đảng trong Quân đội được nâng cao. Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, xây dựng bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức cho cán bộ, nhân viên, chiến sĩ được đẩy mạnh. Cùng với đó Quân đội tiếp tục đẩy mạnh xây dựng nền nếp chính quy, rèn luyện kỷ luật. Thực hiện nghiêm các quy định về chính quy, chấp hành pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội, xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh… Đảng, Chính phủ, các bộ, ban, ngành Trung ương và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao quyết tâm của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng trong việc điều chỉnh tổ chức.
Hiện nay, Bộ Quốc phòng đã và đang tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 05-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 230-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương. Kết quả tổng kết cho thấy, Bộ Quốc phòng đã hoàn thành thực hiện Nghị quyết số 05-NQ/TW của Bộ Chính trị sớm 01 năm. Nghị quyết giao nhiệm vụ đến năm 2025 cơ bản hoàn thành điều chỉnh tổ chức lực lượng QĐND Việt Nam tinh, gọn, mạnh. Cho đến nay, Bộ Quốc phòng đã sáp nhập các đơn vị, hoàn thành tất cả các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 05-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị định số 01/2022/NĐ-CP của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Quốc phòng. Thời gian tới, Bộ Quốc phòng tiếp tục tính toán một cách thận trọng, kỹ lưỡng dựa trên kết quả nghiên cứu tổng hợp cả về lịch sử chiến tranh của đất nước, những thuận lợi, khó khăn của Việt Nam hiện nay, cũng như phương pháp chiến tranh mà các nước trên thế giới đang áp dụng để báo cáo cơ quan có thẩm quyền quyết định về tổ chức lực lượng QĐND Việt Nam cho phù hợp với tình hình nhiệm vụ và sự phát triển mới của đất nước. Thực tế những gì đã và đang diễn ra đã bác bỏ hoàn toàn luận điệu cho rằng QĐND Việt Nam vẫn “ngoài cuộc” hay “quên cải cách”./.
QUỐC AN
