Mùng Một Tết là ngày Tân niên cũng là ngày quan trọng nhất trong toàn bộ dịp Tết. Không kể những người tốt số, hợp tuổi, được mời xông đất, vào sáng sớm ngày này, người Việt cổ thường không ra khỏi nhà, chỉ bày cỗ cúng Tân niên và chúc tụng nhau trong nội bộ gia đình.
Đối với những người con đã tách khỏi cha mẹ ra ở riêng, vào sáng mùng Một, họ sẽ đến chúc Tết bậc sinh thành.
Sáng mùng Một Tết còn gọi là ngày Chính Đán, con cháu tụ họp để dâng hương lên bàn thờ tổ tiên, sau đó chúc Tết ông bà, cha mẹ, các bậc cao niên, huynh trưởng trong nhà. Lúc này, con cháu mừng thọ ông bà, trẻ nhỏ được mừng tuổi.
Người Việt quan niệm rằng nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ, may mắn trong ngày mùng Một thì cả năm cũng sẽ được tốt lành, thuận lợi. Ngay sau thời khắc Giao thừa, bất cứ người nào bước từ ngoài vào trong nhà đều được coi là người xông đất cho gia chủ. Người khách đến thăm nhà đầu tiên trong năm cũng vì thế mà trở nên quan trọng.
Cho nên cứ đến cuối năm, mọi người thường để ý tìm xem có người quen nào hợp tuổi, hợp mệnh, tính tình vui vẻ, hoạt bát, yên bề gia thất và sự nghiệp vững vàng để nhờ sang xông nhà. Người đến xông nhà thường không ngồi lại lâu, hàm ý chúc cho mọi việc trong năm mới của gia chủ cũng được trôi chảy, hanh thông.
Mùng Một, người ta thường xuất hành – đi ra khỏi nhà lần đầu tiên trong năm mới. Việc xuất hành là để đi tìm may mắn cho bản thân và cho gia đình. Trước khi xuất hành, người ta thường xem ngày giờ, phương hướng.
Từ xưa ông cha ta đã có quan niệm rằng, mùng 1 là ngày thiêng liêng nhất trong 1 năm. Nên “Mùng 1 Tết cha” – đó là ngày vợ chồng con cái, anh em ruột thịt sẽ tập trung bên nội để cúng bái gia tiên và chúc Tết ông bà, cha mẹ bày tỏ hiếu đạo.
Mùng 1 là ngày đầu tiên của dịp Tết, mọi người thường hướng về tiên tổ nội tộc, thành kính dâng hương ban thờ tổ, chúc Tết ông bà, bố mẹ, các thành viên trong gia đình bên nội.
“Tết Cha” diễn ra đầu tiên ngay sau thời khắc Giao thừa, là vì nhà nội từ xưa thường sống chung một đại gia đình. Ngày nay, dù các gia đình có nhiều không gian riêng tư hơn thì thứ tự và quy tắc thăm hỏi ngày Tết vẫn tập trung đi từ người có vai vế cao nhất trong nội tộc trước.
Quan niệm phương Đông cho rằng, việc ghi nhớ nguồn cội bắt nguồn từ người cha. Và các bậc cao niên nhà nội sẽ quây quần cùng con cháu vào ngày đầu tiên của năm. Hiểu một cách nôm na, thì mùng 1 là để những người quan trọng nhất ở bên nhau.
Với nhà nội, hay với người cha cũng không quá thường xuyên thể hiện tình cảm bằng lời nói. Thông thường, tình cảm của Cha – Con khó bày tỏ hơn như mẹ với con. Chính vì thế, Tết cha được chu toàn cũng là dịp mỗi người bày tỏ lòng biết ơn của mình với cha.
Báo QĐND
