Trên trang “Vietnamthoibao”, Hoàng Lan Mộc Châu đăng bài: “Nhập – Tách; Tách – Nhập: dễ như hô biến cây tre trăm đốt”. Y hồ đồ nói rằng: “Việc liên tục sáp nhập, tách tỉnh nhiều lần cho thấy dấu hiệu của một mô hình quản trị hành chính không có chiều sâu chiến lược, vận hành theo chu kỳ chính trị và lợi ích cục bộ hơn là tầm nhìn bền vững cho quốc gia”. Cần khẳng định, luận điệu này là sai trái, không đúng với thực tiễn Việt Nam. Bởi vì:
1. Chủ trương tổ chức lại đơn vị hành chính nhà nước theo hướng sáp nhập cấp tỉnh, cấp xã, không tổ chức cấp huyện nhằm tinh giản hệ thống quản lý, tăng cường phân quyền, phát huy vai trò của chính quyền cơ sở và nâng cao hiệu quả điều hành của cấp tỉnh. Điều này không chỉ xuất phát từ yêu cầu thực tiễn quản trị hiện đại, mà còn dựa trên nền tảng lý luận vững chắc của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tổ chức bộ máy nhà nước phải lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm mục tiêu hàng đầu. Chính quyền từ xã đến tỉnh là bộ máy để phục vụ dân chứ không phải để hành dân. Do vậy, việc tinh giản bộ máy, loại bỏ các tầng nấc trung gian không cần thiết là hoàn toàn phù hợp với thực tiễn phát triển đất nước hiện nay.
2. Về phương diện khoa học hành chính, nguyên tắc “một cấp hành chính tương ứng với một cấp xã hội” được xem là mô hình quản trị tiên tiến, giúp tăng tốc độ ra quyết định, giảm thời gian và chi phí trong vận hành. Việc duy trì ba cấp hành chính (tỉnh – huyện – xã) trong khi công nghệ quản lý đã phát triển nhanh, dẫn đến tình trạng chồng chéo, trùng lặp chức năng, làm giảm hiệu suất vận hành. Đây là bước tiếp nối tư tưởng đổi mới bộ máy chính trị mà Đảng ta đã xác định trong Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25 tháng 10 năm 2017 tại Hội nghị Trung ương 6 khóa XII về “Một số vấn đề tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”. Bỏ cấp huyện góp phần đẩy mạnh phân quyền thực chất cho chính quyền cấp cơ sở (xã) và tăng năng lực điều hành tập trung, chuyên nghiệp ở cấp tỉnh – đơn vị đủ mạnh về nguồn lực, nhân sự và hệ thống điều phối vùng.
3. Thực tiễn chỉ rõ, phân bổ ngân sách và nguồn lực qua nhiều cấp hành chính dẫn đến dàn trải, thiếu tập trung, chậm triển khai chính sách. Ngân sách chi thường xuyên cấp huyện chiếm tỉ lệ lớn nhưng hiệu quả thấp, trong khi đầu tư phát triển bị hạn chế. Với sự phát triển của chính phủ số, chính quyền điện tử, các phần mềm quản lý dữ liệu dân cư, tài nguyên, ngân sách,… hoàn toàn có thể giúp cấp tỉnh điều hành trực tiếp cấp xã mà không cần trung gian. Nhiều quốc gia tiên tiến như Singapore, Pháp, Nhật Bản… đã rút gọn cấp trung gian hoặc tổ chức lại chính quyền theo mô hình hai cấp hiệu quả. Tại Việt Nam, TP. Hồ Chí Minh đã thí điểm bỏ HĐND cấp quận, huyện; Đà Nẵng tổ chức lại chính quyền theo mô hình đô thị trực thuộc trung ương, kết quả bước đầu có sự chuyển biến tích cực. Thống kê của Bộ Nội vụ cho thấy tỷ lệ người dân đồng thuận với việc sáp nhập cấp tỉnh, cấp xã, không tổ chức cấp huyện đạt trên 90% trong các cuộc lấy ý kiến tại nhiều địa phương. Điều đó thể hiện niềm tin của Nhân dân vào chủ trương đúng đắn của Đảng.
Tóm lại, chủ trương sáp nhập cấp tỉnh, cấp xã và không tổ chức cấp huyện không chỉ là một giải pháp hành chính kỹ thuật, mà còn là một bước đi chiến lược, phản ánh tầm nhìn cải cách toàn diện, đồng bộ, phục vụ mục tiêu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, tinh gọn, hiện đại, hiệu lực và hiệu quả. Mỗi người dân Việt Nam luôn tích cực tự giác chấp hành, ủng hộ và làm theo đúng đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước ta./.
Nhân văn Việt
